Çeviri Bekleyen Bir Oyun: Closer

04/29/2026 Burcin İrek

Bir tiyatro oyunu düşünün; her şey yalnızca dört karakterin birbirine çarpa çarpa ilerleyen diyaloglarıyla büyüyor. İngiliz yazar Patrick Marber’in 22 Mayıs 1997’de Londra'da prömiyer yapan Closer adlı oyunu tam da böyle bir metin. Seyirciyi büyük hikâyelere değil, insanların birbirine söylediği ve bazen söyleyemediği şeylerin o karanlık ve tehlikeli tarafına davet eden postmodern bir tiyatro oyunu. Türünün tipik bir örneği olarak oyun, görünürdeki sıradanlığın altında, dilin kendisini bir çatışma aracına dönüştürür. Bir film uyarlaması olsa da ne yazık ki, bu çarpıcı oyun hâlâ resmi bir Türkçe çeviriye kavuşabilmiş değil.

Closer, dört karakterin (Alice-Garson, Dan-Yazar, Anna-Fotoğraf Sanatçısı ve Larry-Doktor) aşk, ihanet, arzu ve yalnızlık etrafında kesişen hayatlarını konu alır. Oyun, ilişkilerin kırılgan doğasını, sevgi ve nefretin iç içe geçişini, duygusal manipülasyonun inceliklerini ve modern ilişkilerde samimiyetin yoksunluğunu acımasızca eleştiriyor. Karakterler birbirlerine hem fiziksel hem de duygusal olarak yakınlaşırken aslında bir o kadar da uzaklaşıyor.

Bu yazıda Closer’ın neden çevrilmeye değer olduğunu göstermek istiyorum çünkü bu oyunun çarpıcı yanı sadece hikâyesinde saklı değil, neredeyse çıplak denecek kadar direkt, süssüz ve cesur dilinde de kendini gösteriyor. Kısa cümleler büyük yaralara temas ediyor, tek bir sözcük bir sahnenin yönünü değiştirebiliyor. Karakterlerin birbirine söyledikleri kulağa basit gelse de altında bir yıkımı ve ihaneti size hissettirmeyi başarıyor. Aşağıda oyundan seçtiğim bazı diyalogların çevirisini bulabilirsiniz.