Bir Kelime Oyununu Türkçeye Sığdırmak
Video oyun dünyası bazen karşımıza öyle yapımlar çıkarıyor ki, sadece bir oyuncu değil, aynı zamanda bir "yazar" gibi hissetmemizi sağlıyor. İşte Hiding Spot Games tarafından geliştirilen Beacon Pines, tam olarak böyle bir deneyim. Sevimli bir kasabada geçen bu macera oyununda, ana karakterimiz Luka ile kasabanın altındaki karanlık gizemleri çözerken aslında bir hikâye kitabının sayfalarını dolduruyoruz.
Oyunun en dikkat çekici yanı, bir hikâye kitabının estetiğine ve yapısına sahip olması. Bu sayede, yaptığımız seçimlerle hikâyenin akışını değiştirebiliyor ve olayları tamamen farklı sonuçlara yönlendirebiliyoruz.
Bu bağlamda, bir video oyununu yerelleştirmek sadece metinleri bir dilden diğerine aktarmak değil; o dünyanın ruhunu kendi dilimize taşımak demektir. Beacon Pines’ın ilk Türkçe çevirisi üzerine çalışırken de en büyük zorluk aslında tam da burada başlıyor. Çünkü bir çevirmen olarak oyundaki deyimleri, kalıplaşmış ifadeleri ve kültürel referansları Türkçede aynı doğallıkla karşılayabilmem gerekiyor.
Oyunun dünyası o kadar detaylı ve kelime oyunlarına dayalı ki bazen tek bir diyaloğu çevirmek saatler sürebiliyor. Oyun yazarları, İngilizcenin esnekliğini kullanarak metinlerin içine ustaca şakalar ve kelime oyunları gizlemişler. Bunlar kaynak dilde harika tınlıyor, peki ya Türkçede? İşte burada yerelleştirme dediğimiz yaratıcı süreç devreye giriyor.
Oyunun yerelleştirme sürecinde karşılaşıp üzerine hâlâ düşündüğüm ve henüz net bir karar vermediğim bir örneği sizinle paylaşmak istiyorum. Gelin, bu çeviri çıkmazına beraber bakalım. Ana karakterimiz Luka, bir yan karakterle arılar hakkında konuştuktan sonra arkadaşı Rolo'nun nerede olduğunu soruyor. Karakter ise arı muhabbetine gönderme yaparak şu cevabı veriyor:
“If I see him, you’ll bee the first to know.”
Buradaki espri, İngilizcedeki "be" (olmak) fiili ile "bee" (arı) kelimesinin eş sesli olmasına dayanıyor. Karakter bu cümleyle hem "İlk senin haberin olur." diyor hem de arı konusuna bir gönderme yapıyor.
Peki, bir oyun çevirmeni olsanız bu kelime oyununu Türkçeye nasıl aktarırdınız? Türkçede "arı" kelimesiyle "bilgi/haber vermek" arasında doğal bir bağ kurmak oldukça güç. Sizce bu sahnede kelime oyununu korumak adına nasıl bir yaratıcı yol izlenmeli? Yoksa anlam kaybını önlemek için doğrudan bir çeviri mi tercih edilmeli? Önerilerinizi merakla bekliyorum.
Çeviri önerilerinizi Referanslar zeynep61cvk@gmail.com adresi üzerinden bana iletebilirsiniz.
Referanslar
- https://beaconpines.fandom.com/wiki/Beacon_Pines_(Game)
- https://hidingspot.games/beaconpines/
Görsel Referanslar
- https://beaconpines.fandom.com/wiki/Luka%27s_House
& Gemini görsel oluşturma
Yapay Zekâ Kullanımı
- Bu yazı hazırlanırken içerik akışı, görsel oluşturma ve metin düzenleme süreçlerinde Gemini'dan destek alınmıştır.
