Oyunlarda Yerelleştirme Sanatı: League of Legends
Hayatımızın birçok noktasında yerelleştirme ile karşılaşıyoruz. Peki, bunu ne kadar fark ediyoruz? İzlediğimiz reklamlar, duyduğumuz sloganlar, sosyal medyada kullanılan terimler ve her gün vakit geçirdiğimiz telefonumuzun arayüzü yerelleştirme örnekleriyle dolu. Ancak çoğu zaman gözden kaçırdığımız bir alan daha var: oynadığımız oyunlar.
Oyunlar da diğer birçok içerik gibi yerelleştirilir. Metin ağırlıklı hikâye oyunlarının yanı sıra, seslendirme kullanılan oyunlarda da yerelleştirme önemli bir yer tutar. Özellikle MOBA türü oyunlarda metin tamamen yok olmasa da oyuncunun karakterle kurduğu bağ büyük ölçüde sesli replikler ve karakterin kişiliği üzerinden şekillenir. Bu açıdan League of Legends, yerelleştirmenin ve çeviriyaratı (transkreasyon) dediğimiz yaratıcı uyarlamanın oyun deneyimine etkisini görmek için iyi bir örnek sunar.
League of Legends seslendirmelerinde şampiyonların kişiliği korunmakla kalmaz, aynı zamanda hedef kültüre de yakınlaştırılır. Bunun güzel bir örneği, Annie şampiyonunun “Eeny, meeny, miny, burn!” repliğinin Türkçeye “O piti piti, yandın gitti!” şeklinde aktarılmasıdır. Bu örnekte birebir çeviri tercih edilmemiştir. Bunun yerine, orijinal seslendirmede yaratılan tını ve hissiyat Türkçede benzer bir söyleyiş ile yeniden oluşturulmuştur.
Bir diğer güzel yerelleştirme örneği, Arcane serisiyle popülerliğine popülerlik katan Jinx karakterinde görülebilmektedir. Türkçeye aktarılırken karakterin çılgın ve hareketli kişiliği oldukça başarılı bir şekilde yansıtılmıştır. Birden çok silah kullanan Jinx’in “Smile! It’s called gun play.” repliği Türkçeye “Şeytan doldurmadı, ben doldurdum!” şeklinde deyim kullanarak aktarılmıştır. Benzer şekilde, “You are starting to bore me.” repliği “Iyy, baydın ama.” olarak çevrilmiştir. Bu şekilde hem karakterin ruhu korunmuş hem de daha doğal bir kullanım sağlanmıştır.
Kişisel olarak favorim olan örnek ise “You are my favorite waste of bullets.” repliğinin “Gel sana güzelinden bir kurşun dökelim.” şeklinde aktarılması olmuştur. Zira kurşun dökmek gibi kültürümüzde yer edinmiş bir ögenin, silah kullanan bir karakterle bütünleştirilmesi; durumu hem özgün hem de oldukça mizahi bir boyuta taşımıştır.
Öte yandan, Jinx’in yaptığı bir espri olan “Hey Fishbones, think we can wreak havoc forever? ‘No, you should buy a home and save for retirement.’ You know I can replace you, right?” repliğinin Türkçeye “Şşt Kılçık, hep böyle eğleneceğiz değil mi? ‘E bir yaştan sonra sigortalı bir işe gir, nasıl emekli olacaksın?’ Üfff annem gibi konuşma!” şeklinde aktarılmış olması ise bir diğer favorim olmuş durumda. Bu replikler ile Jinx hem kültürümüzden biri gibi hissettirilmiş hem de karakteri başarılı bir şekilde korunmuştur.
Bir diğer başarılı örnek ise babacanlığı ile tanınan Braum karakterinde karşımıza çıkmaktadır. Braum’un kişiliği Türkçeye aktarılırken, kültürel dokunuşlar oldukça yerinde kullanılmıştır. Örneğin, “Why not enjoy some warm milk instead?” repliği “Hele otur bi soluklan, ayran iç” şeklinde çevrilmiş böylece kültürümüzde önemli bir yeri olan ve hatta milli içeceğimiz olarak anılan ayran ile replik taçlandırılmıştır.
“Mother always said: ‘Float like iceberg, sting like thrown iceberg!’” repliği ise “Cefakâr anam hep ne derdi bilir misin, ummadık buz parçası baş yararmış!” olarak aktarılmış ve hoş bir atasözü uyarlamasına dönüştürülmüştür. “Cefakâr anam” ifadesi ise sanki aramızdan biri konuşuyormuş gibi samimi bir hissiyat vermiştir.
Benim favorim ise, “Sometimes, shield becomes smashing board.” repliğinin “Tepemin tasını attırma, kalkanı kafana indiriveririm ha.” şeklinde Türkçeye aktarılması olmuştur. Bir yandan Braum’un babacan tonu korunurken diğer yandan ses sanatçısının tonlaması repliğe komik bir hava katmıştır.
Son olarak, “You hit like baby ram! No horns yet.” repliğinin “Elini korkak alıştırma, şöyle kuvvetli vur.” şeklindeki çevirisi Jinx şampiyonunda olduğu gibi, Braum’un karakterini hem korumuş hem de kültürel bağlamla daha yakın bir hâle getirmiştir.
League of Legends yerelleştirme konusundaki bu başarısıyla sadece bir oyun olmadığını, aynı zamanda oyuncusuyla aynı dili ve kültürü konuşan bir evren olduğunu kanıtlamıştır. Sihirdar Vadisi’nde yankılanan her bir replik, aslında kültürel bir köprü kurarak şampiyonları bizden biri haline getirmiştir. Küresel bir yapımın Türkiye’deki oyuncular için bu denli samimi ve eğlenceli hale gelmesi ise sürecin ne kadar doğru yönetildiğini ve ses sanatçılarının ne kadar iyi olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, bu başarılı uyarlamalar sayesinde oyuna her girdiğimizde sadece bir karakteri seçmiş olmuyor, aynı zamanda kendi kültürümüzden esintiler taşıyan bir hikâyeye de dahil oluyoruz.
Referanslar
- https://youtu.be/au0o5yn6mFs?si=P75i3VSSYq1GbdiG
- https://youtu.be/uCEC-pEZAbg?si=aCCKkjppPFu-bVer
- https://youtu.be/3-QlduHf7OU?si=4s9nQAqaLfCCwWuB
- https://leagueoflegends.fandom.com/wiki/Braum/LoL/Audio
- https://leagueoflegends.fandom.com/wiki/Jinx/LoL/Audio
- https://leagueoflegends.fandom.com/wiki/Annie/LoL/Audio
Görsel Referanslar
- https://wiki.leagueoflegends.com/en-us/File:Braum_OriginalSkin.jpg#mw-jump-to-license
- https://wiki.leagueoflegends.com/en-us/File:Jinx_OdysseySkin.jpg#mw-jump-to-license
- https://wiki.leagueoflegends.com/en-us/File:Annie_OriginalSkin.jpg#mw-jump-to-license
Yapay Zekâ Kullanımı
- Metin akıcılığının sağlanması ve dilbilgisi kontrolü için yapay zekâdan faydalanılmıştır.
